ΙΤΑΛΙΚΕΣ ΠΑΡΟΙΚΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ (1940-1944)   2 Σχόλια

απο το σαιτ   http://www.iospress.gr

και την εφημεριδα      Ελευθεροτυπία, 25/10/2009

Η ξεχασμένη μειονότητα

Μια από τις πληθυσμιακές ομάδες που στις 28 Οκτωβρίου 1940 βρέθηκαν στο
στόχαστρο των υπηρεσιών ασφαλείας ήταν, αναπόφευκτα, και οι ιταλικές
παροικίες της Κέρκυρας και της Πάτρας.
Συγκροτημένες κατά κύριο λίγο από απογόνους πολιτικών προσφύγων τωνεπαναστάσεων του 1848, οι κοινότητες αυτές αριθμούσαν τουλάχιστον 1.500άτομα στην Κέρκυρα και 2-3.000 στην Πάτρα.
Πολιτικά δεν διαφοροποιούνταν ιδιαίτερα από τον ελληνόφωνο περίγυρό τους, παρά την ύπαρξη οργανωμένων πυρήνων του ιταλικού φασιστικού κόμματος.
Οι Ιταλοπατρινοί άλλωστε είχαν παίξει παλιότερα καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του τοπικού σοσιαλιστικού και αναρχικού κινήματος.

Με το ξέσπασμα του ελληνοϊταλικού πολέμου, το σύνολο αυτής της μειονότητας αντιμετωπίστηκε από τις αρχές ως de facto πέμπτη φάλαγγα. «Από της πρώτης ημέρας των εχθροπραξιών, η Αστυνομία της Κερκύρας προέβη εις την σύλληψιν και συγκέντρωσιν εντός του παλαιού φρουρίου απάντων τω Ιταλικής καταγωγής Κερκυραίων και άλλων υπόπτων ή επικινδύνων δια την εθνικήν ασφάλειαν ατόμων. Το έργον τούτο ήχθη εις πέρας εντός ελαχίστου χρόνου»,    μας πληροφορεί χαρακτηριστικά το λεύκωμα της Αστυνομίας Πόλεων (σ.19).

Παρόμοιο ανθρωποκυνηγητό εξαπολύθηκε και στην Πάτρα:  «Στις 5 το πρωί αστυνομικές δυνάμεις κυκλώσανε τη συνοικία του Αγίου Διονυσίου, όπου κατοικούσαν πολλοί ιταλοπατρινοί, για να τους συλλάβουνε. Πιάσανε όμως
τους πιο ακίνδυνους, γιατί οι οργανωμένοι φασίστες ειδοποιημένοι από το
τοπικό φάτσιο δεν κοιμηθήκανε εκείνο το βράδι στα σπίτια τους».                                               Οι συλληφθέντες «κλειστήκανε στις φυλακές του Μαργαρίτη και στη Μέση Σχολή»
(Βασίλης Λάζαρης, «Πολιτική ιστορία της Πάτρας», τ.Β΄, Αθήνα 1986, σ.403).
Η καταδίωξη συνεχίστηκε όλο το Νοέμβριο. Με έγγραφό της προς τις κατά
τόπους αστυνομικές αρχές, η Στρατιωτική Διοίκηση Πατρών διαβίβασε π.χ.
στις 19.11.40 καταστάσεις                                                                                                                        «ιταλών το γένος προσώπων, κατοικούντων και διαμενόντων εν Πάτραις και εν τοις περιχώροις», τα οποία σύμφωνα με πληροφορίες «δρώσιν αντεθνικώς, προπαγανδίζουν ιδέας και διασπείρουν φήμας προς τον σκοπόν να αποθαρρύνουν τον πληθυσμόν», ζητώντας την άμεση σύλληψή τους (όπ.π., τ.Γ΄, Αθήνα 1989, σ.43).
Αναλυτικές πληροφορίες παρέχει το πρόσφατα δημοσιευμένο «Ημερολόγιο» της
τοπικής Χωροφυλακής (Ξενοφών Παπαευθυμίου, «Εδέχθημεν αεροπορικήν
επιδρομήν, Πάτρα 2005).                                                                                                                             Ηδη από τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου, οι σταθμάρχες ενημερώνονται «να ώσιν έτοιμοι να συλλάβουσι τους Ιταλούς βάσει καταστάσεων» και λίγο μετά περνούν στη δράση:                                                                                                                                                                        «Κατά διαταγήν Υφυπουργείου Δημοσίας Ασφαλείας συνελήφθησαν άπαντες οι Ιταλοί μέχρι της 8ης πρωινής ώρας» (σ.9). Το επόμενο διήμερο, ο επικεφαλής της
Υποδιοίκησης πηγαίνει με 22 στρατιώτες στο Προάστειο, συλλαμβάνει 300
Ιταλούς και τους στέλνει «εις το στρατόπεδον συγκεντρώσεως εις Πάτρας»
(σ.10-11). Μεταξύ 4–30 Νοεμβρίου ασχολείται, τέλος, «με την εκκαθάρισιν
της περιφερείας από κρυπτομένους Ιταλούς υπηκόους και αλβανούς τοιούτους
από ηλικίας 16-60 ετών» (σ.13).
Υπήρξαν και «παράπλευρα» θύματα: στις 29.10.40 στα Ζαρουχλέϊκα «δύο
στρατιώται καταδιώκοντες φεύγοντα Ιταλόν και πυροβολούντες, εφόνευσαν εξ
αμελείας δύο γυναίκας» (σ.10). Τρεις πάλι από τους 7 νεκρούς του
ιταλικού βομβαρδισμού της 2.11.40 ήταν Ιταλοπατρινοί (σ.12).
Εξίσου προδιαγεγραμμένο υπήρξε το τέλος αυτής της «αλλογενούς»
μειονότητας. Ηδη από την άνοιξη του 1944, ο βρετανός πρεσβευτής
Ρέτζιναλντ Λίπερ προεξοφλούσε πως «οι 2.000 περίπου Ιταλοί της Πάτρας
δεν μπορούν να παραμείνουν» μεταπολεμικά στη χώρα (FO 371/43775, Leeper
to Eden 29.5.44, No 107). Την επαύριο της απελευθέρωσης καταγράφηκαν
στην πόλη 1.943 άτομα, εργάτες κατά 90%, που περίμεναν μέρα με τη μέρα
την εκδίωξή τους. «Τελικά το σύνολο σχεδόν των ιταλοπατρινών αναχώρησε
για την Ιταλία, στα τέλη του Δεκέμβρη του 1945 με τις κορβέτες ‘Πάτραι’
και ‘Θεσσαλονίκη’, ενώ στην αχαϊκή πρωτεύουσα παρέμειναν μόνο εκατό
οικογένειες» (Β. Λάσκαρης, όπ.π., τ.Δ΄, Πάτρα 1990, σ.53-4).
Συνοπτικότερες διαδικασίες υιοθετήθηκαν στην Κέρκυρα. Με την
απελευθέρωση, η αστυνομία συνέλαβε όχι μόνο «τους Ιταλούς υπηκόους,
οίτινες διέπραξαν εγκλήματα κατά του λαού» αλλά και «τα λοιπά μέλη της
Ιταλικής παροικίας, προς πρόληψιν αυτοδικιών και αντεκδικήσεων εις βάρος
των» (Λεύκωμα, σ.19-20). Στις 13.10.44 πραγματοποιήθηκε «αυθόρμητο
συλλαλητήριο» με αίτημα την εκδίωξή τους κι αποτέλεσμα τον εγκλεισμό
τους στο φρούριο της πόλης. Τέλος, «στις 7 Νοέμβρη φορτωθήκανε σε
νορβηγικό φορτηγό που στείλανε οι Αγγλοι και πήγανε στην Ιταλία»
(Οδυσσέας-Κάρολος Κλήμης, «Ιστορία νήσου Κέρκυρας», Κέρκυρα 1992, σ.174).

Advertisements

Posted 06/01/2010 by manoska in Uncategorized

2 responses to “ΙΤΑΛΙΚΕΣ ΠΑΡΟΙΚΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΕΡΚΥΡΑ (1940-1944)

Subscribe to comments with RSS.

  1. Μικρή ιταλική παροικία 150 περίπου ατόμων υπήρξε και στην Πρέβεζα πριν τον πόλεμο. Εγκαταστάθηκαν περίπου στα 1860 ίσως και νωρίτερα και ήταν φτωχοί εργάτες και αγρότες. Αργότερα φτιάχτηκε και η καθολική εκκλησία του Αγ. Ανδρέα(1902)αλλά και σχολείο που όμως δεν ευδοκίμησε. Ας σημειωθεί επίσης ότι για πολλά χρόνια λειτούργησε στην πόλη καιιταλικό προξενείο. Μετά το τέλος του Β΄Π.Π. δεν καταγράφεται πλέον η παρουσία τους στην πόλη και εγκαταλείπεται και ο ναός, ο οποίος σχετικά πρόσφατα κάηκε και μετά ανακαινίστηκε και λειτουργεί και πάλι τα τελευταία χρόνια.
    Δυστυχώς,δεν υπάρχουν άλλες πληροφορίες. Άραγε πώς θα μπορούσε να μάθει κανείς περισσότερα για αυτό το θέμα, για τους Ιταλούς στην Πρέβεζα; Υπάρχουν μήπως πηγές ή κάποια βιβλιογραφία για τους Ιταλούς στην Ελλάδα πριν τον πόλεμο;

    • ευχαριστω πολυ για τις πληροφοριες σου. Ειναι πολυτιμες.
      Για την βιβλιογραφια που αναφερεις δεν ξερω αν υπαρχει παντως προσπαθω μαλλον πιο σωστα, να ξεκινησουμε να μαζεψουμε στοιχεια.
      μανολης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: